Een Olympische strijd in zand

Waar de Olympische Spelen in Griekenland het idee vertolken van mensen in hun oneindige strijd tussen oorlog en verbroedering, laten de Olympische Spelen in zand, zoals ze op het strand van Travemünde te zien zijn, de strijd zien van de mens tegen de natuur. Om een zandsculpturenfestival, zoals in Travemünde (D), en binnenkort ook in Thorn (Limburg), mogelijk te maken moet er namelijk voor gezorgd worden dat het zand stevig genoeg is om er sculpturen uit te kunnen hakken (carven), die het niet bij de eerste de beste regenbui of windhoos begeven. Aangezien dit een eigenschap is die zand van zichzelf niet lijkt te hebben, en aangezien zand natuurlijkerwijze meestal ook niet in de vorm van paarden, verspringers en Olympische mascottes voorkomt, moet de mens dus eens te meer zijn strijd tegen de natuur oppakken, om Sandworld 2004 mogelijk te maken. Dit jaar was deze strijd bovendien extra zwaar, omdat de vele regen de werkomstandigheden niet bepaald prettiger maakte. Je vraagt je soms af waarom het nog niet tot Olympische sport is uitgeroepen...

Maar laat ik bij het begin beginnen. In den beginne was er zand. Veel zand. Maar niet zomaar ordinair strandzand, nee, voor zandsculpturen wordt er gebruik gemaakt van rivierzand. Dat heeft namelijk de benodigde vierkante korrel, die het stapelen van de korrels dusdanig vergemakkelijkt. Met kan zich voorstellen dat dit met een ronde strandzandkorrel aanzienlijk moeilijker gaat.
Naast zand is er water nodig. En grote trilmachines. Zand en water worden bij elkaar gevoegd in grote houten mallen en de trilmachines moeten ervoor zorgen dat water de plaats in gaat nemen van de lucht die zich tussen de korrels bevindt. Dit proces noemt met 'compacten' en het zorgt ervoor dat er een stevig zandpakket ontstaat, dat in vaktaal een 'hardpack' wordt genoemd. Dit in tegenstelling tot het 'softpack', waarbij het zand niet de hiervoor beschreven behandeling ondergaat, maar gewoon als een berg op een plek wordt gestort.

Hardpack en softpack worden vervolgens overgelaten aan carvers, die er hun creativiteit op mogen loslaten, en onder andere marktkoopmannen, druiven etende Grieken, de Eifeltoren, de Big Ben en de Sagrada Familia uit deze 'packs' tevoorschijn weten te toveren. Na afloop worden deze creaties bespoten met een eiwitmengsel, om de eerste verwering tegen te gaan. En zo kan het geschieden dat de sculpturen vele maanden blijven staan, zonder af te brokkelen onder het juk van wind en regen, waardoor ze voor menig bezoeker in oorspronkelijke staat te aanschouwen zullen zijn.

Dat het park wordt opengesteld voor publiek, gebeurt echter pas nadat de creatieve speeltuin, die het strand tijdens de periode van opbouw is geweest, is omgetoverd tot een commercieel pretpark. Gekleurde lichten die de sculpturen oplichten, je hoort efteling-muziek op de achtergrond, er komen stukjes gras en hekjes rondom de sculpturen, en in ligstoelen kan men uitrusten of gebruik maken van het catering-circus dat voor de gelegenheid uit de kast getrokken is. Niets herinnert meer aan het werk dat er de afgelopen weken is verricht. Alle sporen van hoe de creaties tot stand zijn gekomen worden zo netjes weggewerkt dat je, als je niet beter zou weten, zou kunnen denken dat ze er altijd al zijn geweest. Alsof ze ooit, in lang vervlogen tijden, uit het zand zijn opgestaan, de overbodige zandkorrels van zich hebben afgeschud, en vervolgens zijn versteend. De koning, zijn dochter en haar minnaar die, in de vorm van een gigantisch sculptuur en verschillende reliëfs op de omringende zandmuur, de oorspronkelijke Olympische Mythe vertellen, staan er net zo doodstil bij als de verspringers, de hardlopers en de sprinters in het Olympisch Stadion, dat het letterlijke hoogtepunt vormt van dit festival.

Als carver is dan het moment gekomen waarop je, moe maar voldaan en volledig vervreemd van je eigen creatie(s), afscheid moet nemen van dit circus. Van deze zandwereld waarin je, samen met nationale en internationale carvers, 3 weken lang aan de verbeelding van de 'Olympische Mythe' hebt gewerkt. De tijd zal vervolgens uitwijzen wie de uiteindelijke winnaar is van deze strijd tussen mens en natuur. Voorlopig lijkt dat misschien de mens, maar uiteindelijk zal geen enkel zandsculptuur opgewassen zijn tegen de krachten der natuur en zullen alle Griekse en moderne sporters, net zoals ze ooit uit zand ontstonden, tot zand wederkeren. En dan blijft er voor de mens niks anders over dan in Griekenland een eerlijkere strijd te aan te gaan. Een Olympisch spel tussen gelijken.

Voor foto's en informatie over Sandworld in Travemunde: www.sandworld.de