Zoete melk met brokken
Het lijkt erop dat Cambodjanen dol zijn op zoetigheid. Dessert-kraampjes doen dan ook goede zaken. Vanaf het moment dat je erop gaat letten ziet je ze echt *overal* en het is er altijd druk. Deze straatstandjes bestaan meestal uit niet veel meer dan een tafel of vitrine vol met metalen kommen, waarin een ondefinieerbare massa drijft. Het ziet er allemaal nog redelijk oke uit - hoewel niet echt heel smakelijk- totdat ze er met een lepel een portie uitscheppen om die in een bakje of zakje (take-away) te laten druipen om het geheel vervolgens af te maken met kokosmelk en gecrushed ijs met gecondenseerde melk. Op het moment dat je de kleverige, melkachtige substantie met brokken van de lepel af ziet druipen, is het moeilijk om allerlei associaties die niet echt bevorderlijk zijn voor de eetlust te onderdrukken.



De eerste hap is al niet veel beter. De smaak is oke, maar de structuur is even wennen. Glibberig met brokken is waarschijnlijk de beste omschrijving. Dat je geen idee hebt wat erin zit, maakt het er niet veel beter op. Na een aantal happen begint de structuur echter enigszins te wennen en kun je met een beetje geluk zelfs een aantal ingredienten herkennen. Dat kan banaan zijn, maar ook ei, rijst, bonen of gelly (zowel doorzichtig als zwart) zijn populaire ingredienten. Even doorbijten nog en dan begint het zowaar lekker te worden. Wat zeg ik? Verslavend lekker! Voor mij geen avond meer zonder Khmer dessert! Zolang het nog kan tenminste, want over een dag of twee vetrek ik richting Vietnam. Maar daar hebben ze vast allemaal andere lekkernijen.

Humor op z'n Khmers
Op veler verzoek, dan nu een aantal woorden over humor in Cambodja.

De Cambodjanen zijn een goedlachs volkje. Overal waar je komt wordt je vriendelijk onthaald met een enthousiast "hello!" en een brede glimlach. Het verbaast me dan ook niks dat ze dol zijn op grappen. Lolliger vond ik echter dat ze dol blijken op woordgrappen! Dat is tenslotte mijn specialiteit.

Zo schijnen ze het reuze grappig te vinden om de letters van woorden om te wisselen. Het meest bekende voorbeeld daarvan is om in plaats van 'Sok Sabaay?' (Hoe gaat het?), 'Saay Sabok?' te zeggen. Het zal inderdaad een afgezaagde grap zijn, maar dat zijn jullie van me gewend ;). Grote kans dat ik het voordeel van de twijfel krijg omdat ik een buitenlander ben en ze het gewoon leuk vinden dat je een grap kunt maken in hun taal. Hoewel, zelf maken ze ook almaar dezelfde grappen, en elke keer liggen ze weer net zo hard dubbel. Een ander voorbeeld. Om aan te geven dat iets hetzelfde is, of kost, zeggen ze 'Same same'. Als iets bijna hetzelfde is, maar toch net even anders zeggen ze 'same same, but different'. Nu is het de grap om als iets hetzelfde is, in plaats van 'same same', 'same same, but.... same' te zeggen. Ik weet niet hoe vaak ik deze grap al gehoord heb, maar elke keer lachen ze weer even hard, en ik lach uiteraard vriendelijk mee. Geen wonder dus dat ze ook mijn afgezaagde grap kunnen waarderen, in tegenstelling tot sommigen van jullie...
The muddy waters of Cambodia
Been there: Banlung, Ratanakiri province (Noordoost Cambodja).

Done that: Gezwommen in extreem helder kratermeer, dat geheel wordt omringd door jungle. Edelsteenmijnen bezocht en watervallen bekeken.

Ik begin eraan te wennen dat de wegen in Cambodja over het algemeen minder indrukwekkend zijn dan de uitzichten, maar mijn laatste ritje was wel extreem. Ik had natuurlijk ook beter moeten weten toen ze me waarschuwden dat de weg erg slecht zou zijn. Normaal zeggen ze namelijk dat de weg goed is en dan is hij matig tot slecht. Deze weg was dan ook verschrikkelijk! Hobbelig, kronkelig en vooral erg modderig. Maar ik moest en zou de edelsteenmijnen zien. En gezien heb ik ze. Wat zeg ik? Ik belandde bijna met motorfiets en al in eentje. En dat was verre van de eerste keer dat ik samen met mijn bestuurder het ding uit de derrie moesten trekken.

Helemaal onder de modder kwam ik dan ook op de plaats van bestemming aan, waar ze bezig waren edelstenen te zoeken. Gelukkig waren de werkers daar er net zo erg aan toe (wat wil je als de hele dag in de modder zit te graven?). Toen ik vervolgens ook nog een cambodiaans woordgrapje maakte, waar ze hier dol op blijken te zijn, onthaalden ze me helemaal enthousiast.



En toen kwam de terugweg. Ik zag er al tegenop, maar toen ik in een waterval ook nog mijn slippers verloor, zonk de moed me helemaal in de... o nee ;). Ik zag mezelf die hele hellentocht al op blote voeten maken. Wat een geluk dat ik toevallig een man die ik een dag eerder had ontmoet tegenkwam, die een extra paar slippers in zijn auto had liggen. Moet ik jullie alweer vervelen met een happy end. Om het nog beter te maken vertrek ik over 1 1/2 uur naar de stranden van Cambodja, met vele onbewoonde eilanden nabij de kust. Hierover wordt gezegd: Vergeet het ideaal van "The Beach" in Thailand, het bestaat niet. Maar het zou wel eens kunnen bestaan in Cambodja.

To be or not to be...a tourist.
Phnom Penh - Nog voordat ik 's ochtends - of 's middags of 's avonds- een voet buiten mijn hotel kan zetten word ik al belaagd door minimaal 3 moto's (motorbike met bestuurder) die me een ritje aanbieden. "Hello lady! Motorbike?". Ook al wil ik alleen even naar de overkant van de straat. In het geval dat ik niet naar de overkant van de straat wil herhaalt dit ritueel zich om de paar meter. En dat terwijl ik toch zo mijn best doe om me als een local te gedragen. Zo eet ik Darian -fruitsoort en plaatselijke delicatesse die zo erg stinkt dat de meeste hotels verbieden om het mee te nemen naar je kamer-, gebruik ik geen toiletpapier en spreek zelfs een aardig mondje Khmer (toch zeker 3 woorden). Maar dat alles mag niet baten, ze lijken nog steeds door te hebben dat ik geen local ben...

Toch heb in een stad als Phnom Penh wel het gevoel dat ik -welliswaar in de hoedanigheid van toerist- nog enigszins deel uit maak van de maatschappij. Mensen weten wat ze aan je hebben en wat ze van je willen (meestal: je een of ander aansmeren of hun Engels oefenen). Iets wat veel minder het geval is op het moment dat ik me in minder toeristische omgeving beweeg. Daar staren mensen je echt aan en na en willen ze weten hoe het toch komt dat je zo'n andere ogen hebt (wat dan wel weer grappig is, en het moet ook wel raar voor hun zijn, alle Cambodianen hebben immers allemaal dezelfde kleur ogen).

De paradox is dan ook dat je meer toerist lijkt te worden naarmate je je in minder toeristische omgeving begeeft. De enige wijk waar ik echt een local kan zijn is in de plaatselijke backpackersghetto. Daar is het eten aangepast aan de westerse smaak, hebben de eettentjes gedempt licht en de wc's toiletpapier. Bovendien staart niemand me daar na en hoef ik niet na elke stap een of ander aanbod af te slaan. Jammer alleen dat je er weinig meekrijgt van het echte leven in Phnom Penh. Dan maar een toerist zijn...

Volgende bestemming: Up the Mekong! Eerst per bus naar Kampong Cham en vervolgens per boot naar Kratie. Belangrijkste bezienswaardigheid aldaar: De Zoetwaterdolfijn (Irrawaddy Dolphin).
The long and bumpy road
Reizen in Cambodia.. De Busreis van Bangkok naar Siem Reap, nabij de Angkor tempels, zou 10 uur zijn. Reistijd inschatten blijkt echter niet de sterkste kant van de Cambodianen. Na 16 uur kwamen we aan op de plaats van bestemming, volledig gaar en beurs van alle bulten. Het eerste deel van de reis deelde ik de achterbank van een minibus met een Duits stel dat schijnbaar probeerde hun roes uit te slapen. Zolang ze alleen over elkaar heen hingen vond ik dat geen probleem, maar toen een van de twee knikkebollend op mijn schouder landde en met een kegel mijn kant uit begon te ademen, werd het me echt even teveel en heb ik hem subtiel doch dringend richting zijn vriendin geduwd. Ze mag me dankbaar zijn.

Vanaf de grens zouden we per touring car verder gaan, maar niet voordat we op verschillende plaatsen steeds minimaal een uur moesten wachten en twee keer over moesten stappen naar andere bussen. Maar toen was ik dan toch eindelijk in Cambodja!

Zolang het licht was compenseerde het uitzicht van primitieve dorpjes, zwaaiende kinderen, vissende cambodianen en hele dorpen die zich voor een tv schaarden, enigszins voor de beroerde staat van de weg. Na zonsodergang was er echter weinig meer te zien. Temeer aangezien het licht in de bus ook uitbleef voor het geval mensen zouden willen slapen.. Mij leek dit schier onmogelijk, totdat bleek dat de chauffeur van een andere bus hier absoluut geen moeite mee had gehad en we zijn bus uit de greppel moesten trekken. De meeste van mijn reisgenoten grepen deze welkome afwisseling gretig aan om nog even wat spectaculaire vakantiefoto's te maken. Een bizar tafereel...

Genoeg bus voor mij voorlopig. Van Siem Reap naar Battambang besloten ik en mijn Turks/Britse reisgenootje dan ook voor de boot te kiezen. Op het dak van een boot door beschermde waterlanden en drijvende dorpjes varen beviel stukken beter. Temeer omdat dit een van de meest 'scenic' routes in dit land heet te zijn.

Rest ons nog een ander vervoermiddel: de trein. Morgen gaan we daarmee richting Pnohm Pehn met een tussenstop in Pursat, vanwaaruit we een drijvend dorp zullen bezoeken dat 2 tot 7 kilometer verderop ligt, al naar gelang de stand van het water... Da's is nog eens een goed excuus om te laat te komen ;).